Slotcouplet
Ervaringen van een Longarts
Sander de Hosson
De Arbeiderspers Amsterdam -Antwerpen
6e druk april 2018
Coördinator Hanneke van Woerden stelde voor, de boekentip over het boek Slotcouplet van longarts Sander de Hosson te schrijven. Toevallig was ik net naar mijn huisarts geweest om te spreken over mijn levenseinde en euthanasie. Het was een goed gesprek wat me nieuwe inzichten gaf. Mijn huisarts staat in principe positief ten opzichte euthanaseren en vertelde ook over palliatieve sedatie. Voor mij was dat verschil nog helemaal niet zo helder. De huisarts vertelde dat zorgvuldigheid heel belangrijk is. Ik merkte dat het actief begeleiden van een levenseinde ook voor de huisarts telkens weer een aangrijpende gebeurtenis. Ik ben naar huis gegaan met het advies om een wilsbeschikking op te stellen. Een wilsbeschikking die ik ten alle tijden mag aanpassen.
En toen begon ik aan het boek van Sander de Hosson. De Hosson beschrijft zijn ervaringen als longarts bij het levenseinde van zijn patiënten. Ook het overlijden van zijn eigen moeder komt aan bod. Even geen dokter, maar kind van je stervende moeder.
De Hosson pleit voor een waardig sterven van patiënten. Dat vraagt wat van artsen, verpleegkundigen, geestelijk verzorgers en andere betrokkenen. Dat blijk niet altijd even vanzelfsprekend in de zorg. Citaat: “Geneeskunde is soms genezen, vaak verlichten, altijd troosten.” (Ambroise Paré, 1510-1590)
Er wordt bij behandeling van kanker vaak over ‘strijd’ en ‘vechten’ gesproken. Maar daarvoor moet je invloed kunnen hebben op de uitkomsten van een gevecht of een strijd. De Hosson is nog nooit iemand tegengekomen die van longkanker uitgezaaide won door vaardiger of harder te strijden. Van kanker winnen is een kwestie van geluk hebben. Er is wel een strijd tegen de bijwerkingen van de behandelingen. Een worsteling om misschien niét een volgende therapie aan te gaan. Een bloedig gevecht tegen depressiviteit en angst. Een gevecht tegen verlies van waardigheid. Het bovenal een strijd om ondanks alle tegenslagen hoop te houden. Opgeven is geen optie. Het is een betwiste zin van fondsenwerving. Het is geen optie om niet te vechten voor waardigheid, voor kwaliteit van leven en sterven. De verhalen in dit boek vind ik aangrijpend omdat het mij doet beseffen dat dat moment voor mij en mijn geliefden ook aan gaat komen, De verhalen vond ik ontroerend omdat De Hosson zo open en mooi schrijft over ook zijn eigen emoties en beleving.
De naasten van de patiënt spelen uiteraard samen met de patiënt zelf, de belangrijkste rol als het gaat om keuzes te maken die te maken hebben met waardigheid, kwaliteit van leven en sterven.
De Hosson laat in dit boek zien hoe waardigheid eruit kan zien en welke rol hij als arts samen met de collega zorgverleners van betekenis hierin kan zijn. Het boek heeft mij veel duidelijker gemaakt, hoe het proces voor mij in mijn slotakkoord er ook uit zou kunnen zien. Ik wil er nu al over in gesprek met mijn naasten, voor ons een waardig slotakkoord.
Mijn naam is Peter-Paul Lucker, 64 jaar en ik heb sinds 2020 uitgezaaide prostaatkanker. Een deel van de boeken die ik beschrijf zijn te vinden in de bibliotheek van het THHA. Maart 2025
